İran'da ulusal para biriminin döviz karşısında yaşadığı sert değer kaybı, derinleşen ekonomik sorunlarla birleşince 28 Aralık 2025'te başkent Tahran'da büyük bir protesto dalgasını tetikledi. Başlangıçta piyasadaki belirsizlik ve durgunluğa tepki gösteren esnafın kepenk kapatmasıyla başlayan süreç, kısa sürede rejim karşıtı gösterilere evrildi. İlk etapta eylemlere müdahale etmeyen emniyet güçleri, gösterilerin büyümesi üzerine göz yaşartıcı gaz ve ateşli silahlar kullanarak sokaklara indi. Birçok noktada güvenlik güçleri ile protestocular arasında sıcak çatışmalar yaşandı.
Siyasetin bölünmüş tepkisi ve suçlamalar
Ülkedeki kaos ortamına dair İran lideri Ali Hamaney ve Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'dan farklı tonlarda açıklamalar geldi. Hamaney, 3 Ocak'taki konuşmasında taleplerin meşruiyetine değinerek, "Protesto edenle konuşuruz fakat kaos çıkaranla konuşmanın bir anlamı yok. Kaosçulara hadleri bildirilmelidir." dedi. 9 Ocak'ta ise ABD'yi suçlayarak, "Herkes bilmelidir ki İslam Cumhuriyeti yüz binlerce şerefli insanın kanıyla iktidara geldi, sabotajcıların karşısında geri adım atmayacaktır." ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ise daha özeleştirel bir yaklaşım sergiledi. 1 Ocak'taki açıklamasında, "İnsanlar memnun değilse, bu bizim hatamızdır. Suçu ABD veya başkalarında aramayın. Sorumluluk bizdedir." diyerek hükümetin sorumluluğuna dikkat çekti. Pezeşkiyan, kargaşaya izin verilmeyeceğini vurgularken diyalog kapılarının açık tutulması talimatını verdiğini belirtti.
Ağır bilanço ve dijital izolasyon
Gösterilerin 15. gününde tablo ağırlaşıyor. HRANA verilerine göre 8'i çocuk, 37'si güvenlik görevlisi olmak üzere toplam 544 kişi yaşamını yitirirken, 10 binden fazla kişi gözaltına alındı. Tahran Belediye Başkanı Ali Rıza Zakani; onlarca araç, cami, hastane ve bankanın tahrip edildiğini bildirdi.
Olayların büyümesiyle birlikte Tahran yönetimi ülke genelinde internet erişimini kesti. Telefon şebekelerinin aksadığı ve resmi haber sitelerine ulaşılamadığı İran'da, dış dünya ile iletişim neredeyse tamamen kopmuş durumda.
