Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze'deki savaşı sona erdirme planı kapsamında Ekim ayında İsrail'in güneyinde kuruldu. Merkezin görevi, İsrail-Hamas ateşkesini izlemek, yardımların girişini kolaylaştırmak ve Filistin toprakları için savaş sonrası politikalar geliştirmekti.
Almanya, Fransa, İngiltere, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri dahil olmak üzere çok sayıda ülke, Gazze'nin geleceği hakkındaki tartışmaları etkilemek amacıyla askeri planlamacılar ve istihbarat yetkilileri dahil olmak üzere personel gönderdi.
Ancak sekiz yabancı diplomat Reuters'e, bazı Avrupa ülkelerinden yetkililerin Noel ve yeni yıl tatillerinden bu yana Gazze sınırına yakın CMCC'ye (Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi) dönmediklerini söyledi. Birkaç ülke merkezin amacını sorgularken, bir Batılı diplomat merkezi “yönsüz” olarak nitelendirdi. Başka bir Batılı diplomat ise “Herkes bunun bir felaket olduğunu düşünüyor, ancak başka bir alternatif yok” dedi.
Daha önce kamuoyuna yansımayan Avrupa’daki bu yeniden değerlendirme süreci, Trump’ın Gazze, Grönland ve Venezuela’ya yönelik alışılmışın dışındaki dış politika hamlelerini sürdürmesi nedeniyle Washington’un müttefikleri arasında artan rahatsızlığın son göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Diplomatlar, bazı Avrupa hükümetlerinin şu anda CMCC'deki varlıklarını azaltmayı hatta personel göndermeyi tamamen durdurmayı düşündüklerini söyledi. Diplomatlar, hangi hükümetlerin pozisyonlarını yeniden değerlendirdiğini açıklamayı reddetti.
Beyaz Saray ve ABD Dışişleri Bakanlığı bu haberle ilgili yorum taleplerine yanıt vermedi.
“Barış Kurulu”
CMCC, bir ABD generali tarafından yönetiliyor ve hem Amerikan hem de İsrailli askeri personeli barındırıyor. CMCC'nin kurulması, Trump'ın ateşkes planının ilk aşamasının önemli bir unsuruydu. Ancak bu plan, İsrail'in Gazze'ye düzenlediği tekrarlanan hava saldırıları nedeniyle sarsıldı.
Trump, Gazze politikasını denetlemek üzere bir “Barış Kurulu” kurmak da dahil olmak üzere planının bir sonraki aşamasını sürdürürken, CMCC'nin politika oluşturma veya yardım dağıtımı üzerinde herhangi bir etkiye sahip olup olmayacağı belirsiz.
Diplomatlar, CMCC'nin Filistinli teknokratlardan oluşan komitesi de dahil olmak üzere Barış Kurulu'nun Gazze odaklı organlarıyla nasıl çalışacağının da bilinmediğini söyledi.
Washington geçen hafta, Trump'ın planının silahsızlanma ve yeniden inşa aşamalarını içeren ikinci aşamaya geçtiğini duyurdu. Ancak, Gazze'nin %53'ünü hala İsrail'in elinde bırakan kısmi geri çekilmenin ötesinde, İsrail'in daha fazla askeri geri çekilmesinden bahsedilmedi. Trump'ın ikinci aşama açıklamasında, bölgeye çok uluslu bir istikrar gücü konuşlandırılması beklentisinden de bahsedilmedi.
Gazze'nin Mısır sınırının yeniden açılması henüz gerçekleşmedi ancak İsrail'in tekrar tekrar itirazlarına rağmen, Ekim ayında yürürlüğe giren barış planının ilk aşamasında gerçekleşmesi gerekiyordu.
Diplomatlar, yaygın evsizlik ve yetersiz beslenme sorunlarına rağmen; Beyaz Saray'ın iddialarının aksine ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana Gazze'ye giren insani yardımda önemli bir artış olmadığını, , söylediler.
Gazze'ye giren birçok kamyonun aslında ticari mallar taşıdığını ve ABD liderliğindeki CMCC'nin bölgeye yardım malzemelerinin ulaştırılmasına yardımcı olmakla görevlendirilmesine rağmen, İsrail'in Gazze'nin yardım politikasını fiilen kontrol etmeye devam ettiğini söylediler.
İsrail, “çift kullanımlı” oldukları veya insani amaçların yanı sıra askeri amaçlarla da kullanılabilecekleri gerekçesiyle Gazze'ye malzeme girişini yasaklıyor veya kısıtlıyor. Diplomatlar, İsrail'in şu ana kadar, büyük ölçüde yerinden edilmiş nüfusu barındırmak için çadırlara kullanılan metal direkler de dahil olmak üzere çift kullanımlı malzemeler konusunda hiçbir taviz vermediğini söylediler.
İsrail Gazze'ye erişim politikasını savunuyor
Gazze'deki sivil politikayı koordine eden İsrail hükümet kurumu COGAT'ın bir yetkilisi, Ekim ayında ateşkesin ilan edilmesinden bu yana Gazze'ye giren tüm kamyonların %45'inin gıda ve diğer günlük ihtiyaç maddelerini taşıyan ticari araçlar olduğunu söyledi.
Yetkili, insani yardım kamyonlarına öncelik verildiğini ve ticari sevkiyatların yardım çabalarını tamamladığını söyledi. Yetkili, ek insani yardım kamyonları varsa bunların Gazze'ye girmesine izin verileceğini belirtti.
COGAT yetkilisi, İsrail'in çift kullanımlı ürünleri kısıtlamaya devam ettiğini kabul etti, ancak ahşaptan yapılmış çadır direkleri gibi alternatiflerin temin edildiğini söyledi.
Sekiz diplomat, insani yardımın ötesinde, CMCC personelinin Gazze'ye ilişkin yeniden inşa ve yönetişim dahil çeşitli konularda bir dizi “beyaz kitap” taslağı hazırladığını, ancak bunların uygulanıp uygulanmayacağının belirsiz olduğunu söyledi.
Diplomatlar, ülkelerin CMCC'den resmi olarak ayrılmasının olası olmadığını, bunun nedeninin kısmen Trump'ın öfkesini çekmekten korkmaları, kısmen de merkezin önemi artarsa merkezdeki katılımlarını artırabilme arzusu olduğunu söyledi.
CMCC'den ayrılmanın İsrail'e savaş sonrası Gazze politikalarında daha fazla etki sağlayabileceği endişesi de var, dediler. Filistinli bir temsilcinin bulunmadığı CMCC'de, Avrupa'nın varlığı Filistinlilerin çıkarlarına daha fazla önem verilmesine yardımcı olabilir.
Trump'ın 20 maddelik barış planı, uygulama için herhangi bir zaman çizelgesi veya mekanizma sunmuyor. Ekim ayında ateşkesin başlamasından bu yana 460'tan fazla Filistinli ve üç İsrail askeri çatışmalarda hayatını kaybetti.
Uluslararası kaynaktan alınan bu haberin çevirisi, EHA Medya editörleri tarafından
yapılmıştır.
