Sömürgeciliğin izlerini silmeyi, empoze edilen sistemleri yıkmayı ve daha önce ezilmiş grupların kimliğini ile mirasını geri kazanmasını hedefleyen bu forum, dünyaca ünlü akademisyenleri ve aktivistleri İstanbul'da bir araya getiriyor.
World Decolonization Forum, küresel çapta pek çok prestijli kurumun ortak vizyonuyla hayata geçiriliyor. Etkinliğin, kurumsal temsilcilerin bakış açılarını yansıtacak oturumlarında, sömürgecilikten arınma ideali etrafında neden hizalandıkları tartışılacak olan çok sayıda uluslararası organizasyon bulunuyor. Bu kurumlar arasında Institute Social, Şanghay Üniversitesi, İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM), Endonezya Uluslararası İslam Üniversitesi, Malezya İslam Anlayışı Enstitüsü (IKIM), Küresel Güney Enstitüsü, CLACSO, Malezya Uluslararası İslam Üniversitesi, Iqbal Center, Boğaziçi Üniversitesi, Al Jazeera Medya Ağı ve SEPHIS yer alıyor.
Foruma yön verecek önemli konuklar
Gündemi belirleyen konuşmalarıyla dekolonizasyon ve epistemik adalet konularında foruma entelektüel yön verecek çok sayıda akademisyen, aktivist ve sanatçı etkinlikte yer alıyor.
Şule Albayrak
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ve İstanbul Bilgi Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü'nden mezun oldu. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nden yüksek lisans ve doktora derecelerini aldı. Amerika Birleşik Devletleri'nde Hıristiyan Köktenciliği ve Din-Devlet İlişkileri adlı orijinal eserlerine ek olarak, Bir Kadın Olmak: İslam, Gelenek, Modernlik ve Ötesi ve Gizliliğin Tüm Yönleri ciltlerinde editör olarak görev yaptı. Şu anda Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü'nde öğretim üyesidir. Öğretim ve araştırma ilgi alanları arasında modernleşme, laikleşme, din-devlet ilişkileri, din sosyolojisi ve modern dünyada İslam bulunmaktadır. Ulusal ve uluslararası dergilerdeki akademik yayınlarının yanı sıra, denemeleri ve yorumları çeşitli medya kuruluşlarında yer almaktadır.
Enis Doko
Çalışmaları din felsefesi, metafizik, bilim felsefesi ve bilim ile inanç arasındaki ilişkiye odaklanan bir filozof ve akademisyendir. Felsefe Bölümü'nde ders verdiği İbn Haldun Üniversitesi'nde Doçenttir. Doko, felsefe alanında ileri düzey çalışmalara devam etmeden önce lisans eğitimini endüstri mühendisliği alanında aldı ve akademik çalışmalarına disiplinler arası bir bakış açısı getirdi. Araştırması, Tanrı'nın varlığı, nedensellik, ince ayar ve dini inancın rasyonelliği ile ilgili önemli felsefi soruları ele almaktadır. Bilimsel yayınlarına ek olarak, çağdaş bilimin teistik inançla uyumluluğunu inceleyen halka açık dersler ve yazılar aracılığıyla daha geniş kitlelerin ilgisini çekmesiyle tanınır. Hem akademik hem de kamusal entelektüel katkılarla Doko, hem Türk hem de uluslararası akademik çevrelerde felsefi söylemlere önemli ölçüde katkıda bulunarak din, bilim ve felsefe üzerine çağdaş tartışmalarda etkili bir ses haline geldi.
Zakia Setti
Cezayir merkezli bir sosyolog ve École des Hautes Études Commerciales'te (EHEC) öğretim üyesidir. Araştırması, özellikle Arap Ülkelerine odaklanarak Müslüman toplumlarda sosyoloji, bilgi üretimi ve sosyal eşitsizliğin kesiştiği noktada yatmaktadır. Hem nicel hem de nitel yöntemler konusunda eğitilmiş, ampirik araştırmayı kavramsal ve teorik analizle birleştirir.
Çalışmaları, epistemik adalete odaklanan dekolonyal bir araştırma gündemini ilerletiyor. Nitel saha çalışmasına dayanarak, epistemik eşitsizliğin akademik uygulamada nasıl müzakere edildiğini, akademisyenlerin eşit olmayan tanıma koşulları altında baskın çerçeveleri nasıl dahil ettiklerini kavramsallaştırmak için epistemik çifte bağlama ve epistemik filtreleme kavramlarını kullanarak inceler.
Eleştirel Müslüman Çalışmaları kapsamında yer alan daha geniş araştırması, Müslüman epistemik geleneklerinin analiz nesnelerinden ziyade teori kaynakları olarak nasıl yer alabileceğini araştırıyor. Karāma (haysiyet) üzerine çalışması, doğrudan kavramsal çevirinin sınırlarını vurgular ve farklı epistemik oluşumlar olarak yerel temelli kavramlarla ilgilenmeyi savunur. Daha yakın zamanlarda, çağdaş bilgi üretiminde epistemik otoriteyi ve hesap verebilirliği yeniden düşünmek için bir çerçeve olarak emanet (al-iʿtimān) üzerine kavramsal çalışmalar geliştiriyor.
Mecid Mecidi (Majid Majidi)
17 Nisan 1959'da Tahran'da doğan dünyaca ünlü İranlı yönetmen, senarist ve yapımcıdır. Amatör tiyatro ile başladığı kariyerinde, özellikle insani değerleri, çocukları ve toplumsal gerçekleri duygusal bir dille anlattığı filmleriyle tanınır. Cennetin Çocukları (1997) filmiyle Oscar adaylığı kazanan ilk İranlı yönetmen olmuştur.
Küresel krizlere ve gündeme dekolonyal bir bakış
Siyasi rekabetler, iklim krizi, veri altyapıları ve yapay zeka gibi devasa küresel dönüşümlerin ortasında gerçekleşen World Decolonization Forum, salt akademik teorilerin ötesine geçerek güncel krizlere de doğrudan temas ediyor. Forum metinlerinde öne çıkan tartışmalara göre; Filistin mücadelesinin küresel gazeteciliğin sömürgeci temellerini gözler önüne sermesi etkinlikte ele alınan en sıcak konulardan biri olarak belirlenmiş durumda. Bunun yanı sıra, Sudan'daki iç savaşta Birleşik Krallık makamlarınca "soykırım" kelimesinin kullanımının sansürlenmesinin yol açtığı epistemik şiddet, Kongo'nun bağımsızlık sembolü Patrice Lumumba suikastının tam 65 yıl sonra Belçika'da yargıya taşınması ve İngiltere'de Robert Clive gibi sömürgeci figürlerin heykelleri üzerinden alevlenen tarihsel hafıza tartışmaları da etkinlik boyunca dekolonyal bir mercekle değerlendiriliyor.
Forum programı: 1. Gün akışı
09:30 - 10:00 | Oturum 1: Açılış konuşmaları
Mekan: Opera Salonu
Konuşmacı: Esra Albayrak
10:00 - 11:00 | Oturum 2: Kurumsal temsilciler ve bakış açıları
Konu: Kurumlar neden sömürgecilikten kurtulma etrafında hizalanıyor?
Mekan: Opera Salonu
Moderatör: Selçuk Aydın
Konuşmacılar:
- İpek Coşkun Armağan (Sosyal Enstitü)
- Guo Changgang (Şangay Üniversitesi)
- Murteza Bedir (İSAM)
- Muhammed El-Marakeby (Universitas Islam International Endonezya)
- Syafiq Borhanuddin (Malezya İslami Anlayış Enstitüsü - IKIM)
- Son Moyo (Küresel Güney Enstitüsü)
- Karina Bidaseca (KLAKSO)
- Khairudin Aljunied (Malezya Uluslararası İslam Üniversitesi)
- Salman Sayyid (İkbal Merkezi)
- Naci İnci (Boğaziçi Üniversitesi)
- Arafat M. Şokri (El Cezire Medya Ağı)
- Claudio Costa Pinheiro (SEPHIS)
11:00 - 11:30 | Keynote konuşması
Mekan: Opera Salonu
Konuşmacı: Mireille Fanon Mendès-France
11:30 - 12:00 | Ara
12:00 - 13:00 | Oturum 3: Genel oturum (I)
Konu: Bilgi üretimi sorunu: Dekolonizasyon metodolojileri
Mekan: Opera Salonu
Moderatör: Adrian Harewood
Konuşmacılar:
- 12:00-12:05 | Açılış
- 12:05-12:15 | Syed Farid Alatas
- 12:15-12:25 | Anne Norton
- 12:25-12:35 | Walter Mignolo
- 12:35-12:45 | Salman Sayyid
13:00 - 14:00 | Öğle yemeği
14:00 - 15:00 | Paralel oturumlar
1. Dekolonyal ses (I)
Mekan: Opera salonu
- Ulises Ali Mejias: Verilerin sömürgeleştirilmesi (14:05-14:20)
- Kemal Sayar: Dekolonizasyon ve ruh (14:20-14:35)
- Sushrut Jadhav: Dekolonizasyon ve ruh (14:35-14:50)
2. Akademik makale sunumu (I)
Konu: Eğitim ve pedagojiyi sömürgeleştirme: Sömürge sınıfının ötesinde: Başka türlü öğretmek
Mekan: İkinci Balkon | Moderatör: Hasan Umut
Konuşmacılar: Laoise Koğuş, Emre Çalışkan, Sümeyye Güven, Esadullah Muhammed
3. Dekolonyal Ses (II)
Mekan: Tiyatro Salonu
- Siba N'Zatioula Grovogui: Uluslararası hukuk: Geçmiş, şimdi ve gelecek(ler) (14:05-14:20)
- Vladimir Bobrovnikov: Şeriat adaletinin uzun bir dekolonizasyonunu yeniden düşünmek (14:20-14:35)
- Mahjoob Zweiri: Sömürge devletçiliğinin bir tezahürü olarak İran'a karşı ABD-İsrail askeri seferi (14:35-14:50)
4. Decolonial çevre
Konu: Mujaawarah, canlı topraklar ve bilgelik
Mekan: Kütüphane
Konuşmacılar: Münir Faşeh, Farah Ahmed
5. Akademik Makale sunumu (II)
Konu: Epistemik bağımlılık ve ekonomi: Ekonominin sömürgeliği ve gelişimi yeniden düşünme
Mekan: İkinci Balkon | Moderatör: Adeel Malik
Konuşmacılar: Mustafa Metin Başbay, Elif Feyza Dinç, Murat Yaş, Nevzet Çelik
6. Akademik makale sunumu (III)
Konu: Dekolonyal ekoloji, koruma ve yerli bilgi: Yerli bilgi ve ekolojik adalet
Mekan: Sergi Salonu | Moderatör: Ertuğrul Ökten
Konuşmacılar: Muhammed Hasan Basri, Thais Becerra Belediye Başkanı, Zulfia Abawe, Aneela Yaseen, İskender Abbasi
15:00 - 15:30 | Ara
15:30 - 16:30 | Oturum 4 / Paralel oturumlar
Genel oturum (II)
Konu: Yükseköğretimde bilgi üretimi ve dolaşımı
Mekan: Opera Salonu | Moderatör: Khairudin Aljunied
Konuşmacılar: Nadia Abu-Zahra, Halil Berktay, Yusuf Massad, Guo Changgang
Yuvarlak masa toplantısı (I)
Konu: Türkiye'de beşeri ve sosyal bilimlerde dekolonizasyon
Mekan: Çok Amaçlı Salon | Moderatör: Selçuk Aydın
Konuşmacılar: Ertuğrul Ökten, Şule Albayrak, Süleyman Seyfi Öğen, Faruk Yaşlıçimen, Enis Doko, Ümit Meriç, Ahmet Ayhan Çitil
16:30 - 17:00 | Ara
17:00 - 18:00 | Paralel oturumlar
1. Dekolonyal ses (III)
Mekan: Opera Salonu
- Münir Faşeh: Eğitimin dekolonizeleştirilmesi (17:05-17:20)
- Ahmet Ayhan Çitil: Müslümanlar için stratejik bir yol haritası (17:20-17:35)
- Cemil Aydın: Afro-Asya entelektüellerin epistemik ajansı (17:35-17:50)
2. Dekolonyal ses (IV)
Mekan: Tiyatro Salonu
- Satvinder Singh Juss: İsyancılar, Fanatikler ve Katil Çirkin Yasası (17:05-17:20)
- Yakoob Ahmed: Çok yakında (17:20-17:35)
- Merve Kavakcı: Hukukla ilgili konuşmada içgörüler (17:35-17:50)
3. Akademik makale sunumu (IV)
Konu: Dekolonyal Estetik, etki ve bedenlenmiş bilgi
Mekan: İlk Balkon | Moderatör: Son Moyo
Konuşmacılar: Jianping Mao, Zehra Zeynep Sadıkoğlu, Kawther Ramazan, Orhan Sezgin
4. Akademik makale sunumu (V)
Konu: Dekolonyal feminizmler ve epistemik dışlama
Mekan: İlk Balkon | Moderatör: Rim-Sarah Alouane
Konuşmacılar: Şenay Eray Sarıtaş, Bengisu Girenizli, Zakia Seti, Haifaa Jawad
5. Akademik makale sunumu (VI)
Konu: İslam ve dekolonyal epistemolojiler
Mekan: Sergi Salonu | Moderatör: Muhammed El-Marakeby
Konuşmacılar: Selami Varlık, Ehsan Şahvahid, Hadiye Ünsal, Nur Uddin, Kadir Filiz
Forum programı: 2. Gün akışı
10:00 - 11:00 | Paralel oturumlar
1. Genel oturum (III)
Konu: Medyayı sömürgeleştirme: Hegemonik anlatıyı bozmak
Mekan: Opera Salonu | Moderatör: Efnan Han
Konuşmacılar:
- 10:00-10:05 | Açılış
- 10:05-10:17 | Son Moyo
- 10:17-10:30 | Adrian Harewood
- 10:30-10:42 | Rafael Vilasanjuan
- 10:42-10:54 | Afua Hirsch
2. Yuvarlak masa (II)
Konu: Yerleşimci sömürgeciliği ve bağımsızlığın yükselişi
Mekan: Çok Amaçlı Salon | Moderatör: İskender Abbasi
Konuşmacılar: Houria Bouteldja, Yusuf Massad, Jeremy Scahill, Sami El-Arian, Mireille Fanon Mendès-France, Francois Burgat, Cemil Aydın
11:00 - 11:30 | Ara
11:30 - 12:30 | Paralel oturumlar
1. Dekolonyal ses (V)
Mekan: Opera Salonu
- Claudio Costa Pinheiro: (11:35-11:50)
- Leon Moosavi: (11:50-12:05)
- Houria Bouteldja: (12:05-12:20)
2. Dekolonyal ses (VI)
Mekan: Tiyatro Salonu
- Khairudin Aljunied: (11:35-11:50)
- Fırat Oruç: (11:50-12:05)
- Mahmud Alhirthani: (12:05-12:20)
3. Akademik makale sunumu (VII)
Konu: Sömürge arşivleri ve tarih yazımı: Sömürge bilgi rejimleri ve geçmişin yazımı
Mekan: İlk Balkon | Moderatör: Alaeddin Tekin
Konuşmacılar: Ahmed Çağrı İnan, Minhazul Abedin, Hilman Fikri Azman, Faruk Yaşlıçimen, Büşranur Üzal
4. Akademik makale sunumu (VIII)
Konu: Dekolonyal adalet, hukuk ve siyasi teori: Marjlardan adalet
Mekan: İkinci Balkon | Moderatör: Rim-Sarah Alouane
Konuşmacılar: İshan Fuzdar, Amir Ali, Ömer Faruk Çıngır, Anamika Twyman-Ghoshal
5. Akademik makale sunumu (IX)
Konu: Dekolonyal medya, dijital halklar ve algoritmik yönetişim
Mekan: Sergi Salonu | Moderatör: Wefwafwa İşi Allan
Konuşmacılar: Muhammed Veysel Bilici, Sara Tammone, Murat Yılmaz, Harun Serpil
12:30 - 14:00 | Öğle yemeği
14:00 - 15:00 | Paralel oturumlar
1. Dekolonyal Ses (VII)
Mekan: Opera Salonu
- İbrahim Musa: (14:05-14:20)
- Fatoumata Hane: (14:20-14:35)
- Richard Werner: (14:35-14:50)
2. Dekolonyal ses (VIII)
Mekan: Tiyatro Salonu
- Şener Aktürk: (14:05-14:20)
- Muhammed Halife: (14:20-14:35)
- Sohaira Siddiqui: (14:35-14:50)
3. Akademik makale sunumu (X)
Konu: Dekolonyal metodolojiler ve araştırma etiği: Marjlardan metodolojik yenilikler
Mekan: İlk Balkon | Moderatör: Syed Farid Alatas
Konuşmacılar: Amal Miri, Bineta Gueye Thiam, Mahmud Hüseyin, Linda Harms-Smith, Seyed Javad Miri
4. Akademik makale sunumu (XI)
Konu: Akademide bilgi üretiminin sömürgeleştirilmesi: Akademik bilgi üretiminin yeniden çerçevelenmesi
Mekan: İkinci Balkon | Moderatör: Nadia Abu-Zahra
Konuşmacılar: Vanda Bajs, Deng Haoçen, Tayfun Akgün, Mustafa Onur Tetik
5. Yuvarlak masa (III)
Konu: Teknosömürgecilik: Bilgi, güç ve algoritmik hakimiyet
Mekan: Çok Amaçlı Salon | Moderatör: Kübra Akkoç
Konuşmacılar: Ulises Ali Mejias, Çetin Kaya Koç, Ann Pettifor, Siba N'Zatioula Grovogui, Afua Hirsch
15:00 - 15:30 | Ara
15:30 - 16:30 | Paralel oturumlar
1. Genel oturum (IV)
Konu: Epistemik bağımlılıktan ekonomik egemenliğe: Kalkınma modellerini yeniden düşünmek
Mekan: Opera Salonu | Moderatör: Sadık Ünay
Konuşmacılar: Ebrahim Patel, Ann Pettifor, Adeel Malik, Mehmet Asutay, Richard Werner
2. Genel oturum (V)
Konu: Uluslararası hukukun sömürgeleştirilmesi: Tarihler, hiyerarşiler ve gelecekler
Mekan: Tiyatro Salonu | Moderatör: Alfredo Crosato Neumann
Konuşmacılar: Tullio Scovazzi, George Katrougalos, Berdal Aral, Emre Öktem
3. Akademik makale sunumu (XII)
Konu: Küresel Güney'den dekolonyal perspektifler
Mekan: İlk Balkon | Moderatör: Bilal Kotil
Konuşmacılar: Ömer Çetin, Zana Vathi, Magna Mohapatra, Evgeniy Bakhrevski, Emina Hasanagic Durmiseviç
4. Akademik makale sunumu (XIII)
Konu: Sınır rejimi olarak üniversite: Sömürgelik, kriz ve epistemik adalet
Mekan: İkinci Balkon | Moderatör: Leon Moosavi
Konuşmacılar: Alfredo Lubang, Dounia Bourabain, Selam Al-Ostaz, Münübe Yılmaz
5. Akademik makale sunumu (XIV)
Konu: Eğitimin ve bilgi aktarımının sömürgeleştirilmesi
Mekan: Sergi Salonu | Moderatör: Lahmar Dostum
Konuşmacılar: Che McGarvey-Gill, Randa Abdel-Fattah, Gökay Kanmazalp, Turgay Oval, Syafiq Borhanuddin
16:30 - 17:00 | Ara
17:00 - 17:45 | Özel oturumlar
Dekolonyal ses - Özel oturum I
Konu: Spor ve dekolonizasyon
Mekan: Opera Salonu | Moderatör: Stephen Ortega
Konuşmacı: Lilian Thuram
Dekolonyal ses - Özel oturum II
Konu: Sinema ve dekolonizasyon
Mekan: Tiyatro Salonu | Moderatör: Faysal Soysal
Konuşmacı: Majid Majidi
17:45 - 18:00 | Ara
18:00 - 18:30 | Kapanış
Oturum: Kapanış açıklamaları
Mekan: Opera Salonu
