Dünya Bankası, 2024 yılında onaylanan ve ülkenin alçak gerilimli dağıtık güneş enerjisi piyasasında büyük bir ivme yakalayan ilk fazın başarısı üzerine, Dağıtık Enerjiye Geçişin Hızlandırılması Programı'nın kapsamını genişlettiğini duyurdu. Türkiye'nin garantisi altında sağlanan yeni finansman paketinin, Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası AŞ (TKYB) ile Türkiye Sınai Kılınma Bankası AŞ'ye (TSKB) aktarılacak 200'er milyon avroluk iki ayrı IBRD kredisinden oluştuğu belirtildi. Sonuç odaklı finansman modeliyle işleyecek programda ödemeler, önceden belirlenen hedeflere ulaşıldıkça ve bağımsız doğrulamalar yapıldıkça serbest bırakılacak.
Programın kapsamı rüzgar ve batarya depolamayı da içine alacak şekilde genişletildi
Yeni aşamayla birlikte programın içeriğine, mevcut dağıtık güneş enerjisi yatırımlarının yanı sıra kara tipi rüzgar enerjisi projeleri ile yeni nesil Batarya Enerji Depolama Sistemleri (BESS) yatırımları da dahil edildi. Türkiye'nin 2035 yılına kadar rüzgar ve güneş kurulu gücünü 120 bin megavata çıkarmayı hedefleyen Yenilenebilir Enerji Yol Haritası'na dikkat çekilen açıklamada, Avrupa Birliği'nin yürürlüğe giren Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) nedeniyle sanayicilerin temiz enerji talebinin arttığı, ancak yerel ticari bankaların kısa vadeli yapıları sebebiyle bu yüksek sermayeli yatırımlara uzun vadeli fon sağlamakta zorlandığı ifade edildi. Kalkınma bankaları üzerinden sunulan bu uzun vadeli finansmanla piyasadaki vade uyumsuzluğu sorunu çözülecek.
Özel sektörden 405 milyon dolarlık kaynak mobilize edilecek
Erken dönem piyasa risklerini üstlenmeyi ve kredi vadelerini uzatmayı amaçlayan bu dev programın hayata geçirilmesiyle şu kazanımların elde edilmesi bekleniyor:
- Yenilenebilir enerji kapasitesinde 1579 megavatlık artış sağlanması,
- 392 megavatsaatlik batarya depolama kapasitesinin desteklenmesi,
- Özel sektörden 405 milyon dolara kadar finansmanın mobilize edilmesi.
Türkiye'ye sağlanan bu kaynak, programın toplam bütçesinde önerilen 2,96 milyar dolarlık bölgesel artışın bir parçası olup, Dünya Bankası'nın 21 ülkeden 180'i aşkın uzmanı buluşturan Avrupa ve Orta Asya Enerji Bilgi Ağı (EKN) vasıtasıyla bölge genelinde bilgi ve tecrübe paylaşımına da imkan tanıyacak.
"Türk sanayisinin rekabet gücünü destekleyecek"
Projenin önemine değinen Dünya Bankası Türkiye Ülke Direktörü Humberto Lopez, batarya depolama ve dağıtık rüzgar yatırımlarının ölçeklendirilmesinin Türkiye'nin enerji şebekesini geleceğe hazırlamak adına kritik bir adım olduğunu vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:
"Kamu kalkınma bankaları aracılığıyla ticari finansman açığının kapatılması, yatırımı hazır projelerin finansal kapanışa ulaşmasını sağlayarak Türk sanayisinin rekabet gücünü destekleyecek, ulusal enerji güvenliğini güçlendirecek ve yenilenebilir enerji değer zinciri boyunca yerel istihdam yaratacaktır."
Dünya Bankası Avrupa ve Orta Asya Altyapı Bölge Direktörü Charles Cormier de Türkiye'nin ECARES programındaki öncü rolüne işaret ederek, "Türkiye; çatı ve ticari ölçekli güneş enerjisi, kara tipi rüzgar ve batarya depolama alanlarında elde edilen başarılar sayesinde Türkiye, elektrik şebekelerinin modernizasyonu, yenilenebilir enerji entegrasyonu ve enerji güvenliğinin güçlendirilmesi açısından bölge genelinde yaygınlaştırılabilecek iyi uygulama örnekleri ve bilgi birikimi oluşturmaktadır." ifadelerini kullandı.
