İstanbul, sömürgecilik sonrası dünyanın yeniden inşasının tartışıldığı küresel bir merkeze dönüştü. Dünyanın dört bir yanından gelen akademisyen, aktivist ve sanatçıları buluşturan forum, sadece geçmişin muhasebesini yapmayı değil, geleceğin bilgi sistemlerini, kurumsal yapılarını ve sosyal ilişkilerini sömürgeci tahakkümden kurtarmayı amaçlıyor.
Forumun temel vizyonu, çağdaş küresel krizlerin sömürge miraslarından bağımsız anlaşılamayacağı gerçeğine dayanıyor. "Evrensel ilerleme" vaadiyle sunulan küreselleşmenin, ekonomik ve kültürel boyutlarda sömürgeci mirası yeniden üreten bir mekanizmaya dönüştüğü vurgulanırken; aile yapılarındaki dönüşümden yapay zekaya, iklim krizinden sağlık hizmetlerine erişimdeki eşitsizliğe kadar pek çok sorun dekolonyal bir mercekle ele alınıyor. Çok kutuplu günümüz dünyasında, sömürgecilikten kurtulma teorilerini yaşanmış gerçeklere dönüştürmenin her zamankinden daha acil olduğu belirtiliyor.
Güçlü iş birlikleri ve kolektif üretim
Forum, küresel çapta pek çok prestijli kurumun ortak vizyonuyla şekilleniyor. Şanghay Üniversitesi, İSAM, Boğaziçi Üniversitesi, Al Jazeera Medya Ağı, Malezya İslam Anlayışı Enstitüsü (IKIM), CLACSO ve Küresel Güney Enstitüsü gibi kurumlar, sömürgecilikten arınma idealini akademik ve toplumsal düzleme taşımak için bir araya geliyor. Bu birliktelik, farklı coğrafyalardan gelen deneyimlerin paylaşıldığı kolektif bir üretim alanı işlevi görüyor.
Teoriden eyleme: Güncel krizler masada
Forum, akademik teorilerin ötesine geçerek bugün dünyayı sarsan krizleri doğrudan gündemine alıyor. Etkinliğin merkezinde yer alan tartışmalarda, Filistin mücadelesinin küresel gazeteciliğin sömürgeci temellerini nasıl sarsıp medyadaki taraflı dili deşifre ettiği en sıcak başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte, Sudan'daki iç savaşta "soykırım" kelimesine yönelik uygulanan sansürün yol açtığı epistemik şiddet ile Kongo'nun bağımsızlık sembolü Patrice Lumumba suikastının tam 65 yıl sonra Belçika'da yargıya taşınmasının hukuki boyutları derinlemesine inceleniyor.
11-12 Mayıs tarihlerinde AKM’de sürecek olan bu tarihi buluşma, sömürgeleşmiş toplumların kimlik ve miraslarını geri kazanma mücadelesine ışık tutarak, sömürgeci yapıların yeniden üretimini durduracak yeni yollar aramaya devam ediyor.
Forum programı: 1. Gün akışı
09:30 - 10:00 | Oturum 1: Açılış konuşmaları
Mekan: Opera Salonu
Konuşmacı: Esra Albayrak
10:00 - 11:00 | Oturum 2: Kurumsal temsilciler ve bakış açıları
Konu: Kurumlar neden sömürgecilikten kurtulma etrafında hizalanıyor?
Mekan: Opera Salonu
Moderatör: Selçuk Aydın
Konuşmacılar:
- İpek Coşkun Armağan (Sosyal Enstitü)
- Guo Changgang (Şangay Üniversitesi)
- Murteza Bedir (İSAM)
- Muhammed El-Marakeby (Universitas Islam International Endonezya)
- Syafiq Borhanuddin (Malezya İslami Anlayış Enstitüsü - IKIM)
- Son Moyo (Küresel Güney Enstitüsü)
- Karina Bidaseca (KLAKSO)
- Khairudin Aljunied (Malezya Uluslararası İslam Üniversitesi)
- Salman Sayyid (İkbal Merkezi)
- Naci İnci (Boğaziçi Üniversitesi)
- Arafat M. Şokri (El Cezire Medya Ağı)
- Claudio Costa Pinheiro (SEPHIS)
11:00 - 11:30 | Keynote konuşması
Mekan: Opera Salonu
Konuşmacı: Mireille Fanon Mendès-France
11:30 - 12:00 | Ara
12:00 - 13:00 | Oturum 3: Genel oturum (I)
Konu: Bilgi üretimi sorunu: Dekolonizasyon metodolojileri
Mekan: Opera Salonu
Moderatör: Adrian Harewood
Konuşmacılar:
- 12:00-12:05 | Açılış
- 12:05-12:15 | Syed Farid Alatas
- 12:15-12:25 | Anne Norton
- 12:25-12:35 | Walter Mignolo
- 12:35-12:45 | Salman Sayyid
13:00 - 14:00 | Öğle yemeği
14:00 - 15:00 | Paralel oturumlar
1. Dekolonyal ses (I)
Mekan: Opera salonu
- Ulises Ali Mejias: Verilerin sömürgeleştirilmesi (14:05-14:20)
- Kemal Sayar: Dekolonizasyon ve ruh (14:20-14:35)
- Sushrut Jadhav: Dekolonizasyon ve ruh (14:35-14:50)
2. Akademik makale sunumu (I)
Konu: Eğitim ve pedagojiyi sömürgeleştirme: Sömürge sınıfının ötesinde: Başka türlü öğretmek
Mekan: İkinci Balkon | Moderatör: Hasan Umut
Konuşmacılar: Laoise Koğuş, Emre Çalışkan, Sümeyye Güven, Esadullah Muhammed
3. Dekolonyal Ses (II)
Mekan: Tiyatro Salonu
- Siba N'Zatioula Grovogui: Uluslararası hukuk: Geçmiş, şimdi ve gelecek(ler) (14:05-14:20)
- Vladimir Bobrovnikov: Şeriat adaletinin uzun bir dekolonizasyonunu yeniden düşünmek (14:20-14:35)
- Mahjoob Zweiri: Sömürge devletçiliğinin bir tezahürü olarak İran'a karşı ABD-İsrail askeri seferi (14:35-14:50)
4. Decolonial çevre
Konu: Mujaawarah, canlı topraklar ve bilgelik
Mekan: Kütüphane
Konuşmacılar: Münir Faşeh, Farah Ahmed
5. Akademik Makale sunumu (II)
Konu: Epistemik bağımlılık ve ekonomi: Ekonominin sömürgeliği ve gelişimi yeniden düşünme
Mekan: İkinci Balkon | Moderatör: Adeel Malik
Konuşmacılar: Mustafa Metin Başbay, Elif Feyza Dinç, Murat Yaş, Nevzet Çelik
6. Akademik makale sunumu (III)
Konu: Dekolonyal ekoloji, koruma ve yerli bilgi: Yerli bilgi ve ekolojik adalet
Mekan: Sergi Salonu | Moderatör: Ertuğrul Ökten
Konuşmacılar: Muhammed Hasan Basri, Thais Becerra Belediye Başkanı, Zulfia Abawe, Aneela Yaseen, İskender Abbasi
15:00 - 15:30 | Ara
15:30 - 16:30 | Oturum 4 / Paralel oturumlar
Genel oturum (II)
Konu: Yükseköğretimde bilgi üretimi ve dolaşımı
Mekan: Opera Salonu | Moderatör: Khairudin Aljunied
Konuşmacılar: Nadia Abu-Zahra, Halil Berktay, Yusuf Massad, Guo Changgang
Yuvarlak masa toplantısı (I)
Konu: Türkiye'de beşeri ve sosyal bilimlerde dekolonizasyon
Mekan: Çok Amaçlı Salon | Moderatör: Selçuk Aydın
Konuşmacılar: Ertuğrul Ökten, Şule Albayrak, Süleyman Seyfi Öğen, Faruk Yaşlıçimen, Enis Doko, Ümit Meriç, Ahmet Ayhan Çitil
16:30 - 17:00 | Ara
17:00 - 18:00 | Paralel oturumlar
1. Dekolonyal ses (III)
Mekan: Opera Salonu
- Münir Faşeh: Eğitimin dekolonizeleştirilmesi (17:05-17:20)
- Ahmet Ayhan Çitil: Müslümanlar için stratejik bir yol haritası (17:20-17:35)
- Cemil Aydın: Afro-Asya entelektüellerin epistemik ajansı (17:35-17:50)
2. Dekolonyal ses (IV)
Mekan: Tiyatro Salonu
- Satvinder Singh Juss: İsyancılar, Fanatikler ve Katil Çirkin Yasası (17:05-17:20)
- Yakoob Ahmed: Çok yakında (17:20-17:35)
- Merve Kavakcı: Hukukla ilgili konuşmada içgörüler (17:35-17:50)
3. Akademik makale sunumu (IV)
Konu: Dekolonyal Estetik, etki ve bedenlenmiş bilgi
Mekan: İlk Balkon | Moderatör: Son Moyo
Konuşmacılar: Jianping Mao, Zehra Zeynep Sadıkoğlu, Kawther Ramazan, Orhan Sezgin
4. Akademik makale sunumu (V)
Konu: Dekolonyal feminizmler ve epistemik dışlama
Mekan: İlk Balkon | Moderatör: Rim-Sarah Alouane
Konuşmacılar: Şenay Eray Sarıtaş, Bengisu Girenizli, Zakia Seti, Haifaa Jawad
5. Akademik makale sunumu (VI)
Konu: İslam ve dekolonyal epistemolojiler
Mekan: Sergi Salonu | Moderatör: Muhammed El-Marakeby
Konuşmacılar: Selami Varlık, Ehsan Şahvahid, Hadiye Ünsal, Nur Uddin, Kadir Filiz
Forum programı: 2. Gün akışı
10:00 - 11:00 | Paralel oturumlar
1. Genel oturum (III)
Konu: Medyayı sömürgeleştirme: Hegemonik anlatıyı bozmak
Mekan: Opera Salonu | Moderatör: Efnan Han
Konuşmacılar:
- 10:00-10:05 | Açılış
- 10:05-10:17 | Son Moyo
- 10:17-10:30 | Adrian Harewood
- 10:30-10:42 | Rafael Vilasanjuan
- 10:42-10:54 | Afua Hirsch
2. Yuvarlak masa (II)
Konu: Yerleşimci sömürgeciliği ve bağımsızlığın yükselişi
Mekan: Çok Amaçlı Salon | Moderatör: İskender Abbasi
Konuşmacılar: Houria Bouteldja, Yusuf Massad, Jeremy Scahill, Sami El-Arian, Mireille Fanon Mendès-France, Francois Burgat, Cemil Aydın
11:00 - 11:30 | Ara
11:30 - 12:30 | Paralel oturumlar
1. Dekolonyal ses (V)
Mekan: Opera Salonu
- Claudio Costa Pinheiro: (11:35-11:50)
- Leon Moosavi: (11:50-12:05)
- Houria Bouteldja: (12:05-12:20)
2. Dekolonyal ses (VI)
Mekan: Tiyatro Salonu
- Khairudin Aljunied: (11:35-11:50)
- Fırat Oruç: (11:50-12:05)
- Mahmud Alhirthani: (12:05-12:20)
3. Akademik makale sunumu (VII)
Konu: Sömürge arşivleri ve tarih yazımı: Sömürge bilgi rejimleri ve geçmişin yazımı
Mekan: İlk Balkon | Moderatör: Alaeddin Tekin
Konuşmacılar: Ahmed Çağrı İnan, Minhazul Abedin, Hilman Fikri Azman, Faruk Yaşlıçimen, Büşranur Üzal
4. Akademik makale sunumu (VIII)
Konu: Dekolonyal adalet, hukuk ve siyasi teori: Marjlardan adalet
Mekan: İkinci Balkon | Moderatör: Rim-Sarah Alouane
Konuşmacılar: İshan Fuzdar, Amir Ali, Ömer Faruk Çıngır, Anamika Twyman-Ghoshal
5. Akademik makale sunumu (IX)
Konu: Dekolonyal medya, dijital halklar ve algoritmik yönetişim
Mekan: Sergi Salonu | Moderatör: Wefwafwa İşi Allan
Konuşmacılar: Muhammed Veysel Bilici, Sara Tammone, Murat Yılmaz, Harun Serpil
12:30 - 14:00 | Öğle yemeği
14:00 - 15:00 | Paralel oturumlar
1. Dekolonyal Ses (VII)
Mekan: Opera Salonu
- İbrahim Musa: (14:05-14:20)
- Fatoumata Hane: (14:20-14:35)
- Richard Werner: (14:35-14:50)
2. Dekolonyal ses (VIII)
Mekan: Tiyatro Salonu
- Şener Aktürk: (14:05-14:20)
- Muhammed Halife: (14:20-14:35)
- Sohaira Siddiqui: (14:35-14:50)
3. Akademik makale sunumu (X)
Konu: Dekolonyal metodolojiler ve araştırma etiği: Marjlardan metodolojik yenilikler
Mekan: İlk Balkon | Moderatör: Syed Farid Alatas
Konuşmacılar: Amal Miri, Bineta Gueye Thiam, Mahmud Hüseyin, Linda Harms-Smith, Seyed Javad Miri
4. Akademik makale sunumu (XI)
Konu: Akademide bilgi üretiminin sömürgeleştirilmesi: Akademik bilgi üretiminin yeniden çerçevelenmesi
Mekan: İkinci Balkon | Moderatör: Nadia Abu-Zahra
Konuşmacılar: Vanda Bajs, Deng Haoçen, Tayfun Akgün, Mustafa Onur Tetik
5. Yuvarlak masa (III)
Konu: Teknosömürgecilik: Bilgi, güç ve algoritmik hakimiyet
Mekan: Çok Amaçlı Salon | Moderatör: Kübra Akkoç
Konuşmacılar: Ulises Ali Mejias, Çetin Kaya Koç, Ann Pettifor, Siba N'Zatioula Grovogui, Afua Hirsch
15:00 - 15:30 | Ara
15:30 - 16:30 | Paralel oturumlar
1. Genel oturum (IV)
Konu: Epistemik bağımlılıktan ekonomik egemenliğe: Kalkınma modellerini yeniden düşünmek
Mekan: Opera Salonu | Moderatör: Sadık Ünay
Konuşmacılar: Ebrahim Patel, Ann Pettifor, Adeel Malik, Mehmet Asutay, Richard Werner
2. Genel oturum (V)
Konu: Uluslararası hukukun sömürgeleştirilmesi: Tarihler, hiyerarşiler ve gelecekler
Mekan: Tiyatro Salonu | Moderatör: Alfredo Crosato Neumann
Konuşmacılar: Tullio Scovazzi, George Katrougalos, Berdal Aral, Emre Öktem
3. Akademik makale sunumu (XII)
Konu: Küresel Güney'den dekolonyal perspektifler
Mekan: İlk Balkon | Moderatör: Bilal Kotil
Konuşmacılar: Ömer Çetin, Zana Vathi, Magna Mohapatra, Evgeniy Bakhrevski, Emina Hasanagic Durmiseviç
4. Akademik makale sunumu (XIII)
Konu: Sınır rejimi olarak üniversite: Sömürgelik, kriz ve epistemik adalet
Mekan: İkinci Balkon | Moderatör: Leon Moosavi
Konuşmacılar: Alfredo Lubang, Dounia Bourabain, Selam Al-Ostaz, Münübe Yılmaz
5. Akademik makale sunumu (XIV)
Konu: Eğitimin ve bilgi aktarımının sömürgeleştirilmesi
Mekan: Sergi Salonu | Moderatör: Lahmar Dostum
Konuşmacılar: Che McGarvey-Gill, Randa Abdel-Fattah, Gökay Kanmazalp, Turgay Oval, Syafiq Borhanuddin
16:30 - 17:00 | Ara
17:00 - 17:45 | Özel oturumlar
Dekolonyal ses - Özel oturum I
Konu: Spor ve dekolonizasyon
Mekan: Opera Salonu | Moderatör: Stephen Ortega
Konuşmacı: Lilian Thuram
Dekolonyal ses - Özel oturum II
Konu: Sinema ve dekolonizasyon
Mekan: Tiyatro Salonu | Moderatör: Faysal Soysal
Konuşmacı: Majid Majidi
17:45 - 18:00 | Ara
18:00 - 18:30 | Kapanış
Oturum: Kapanış açıklamaları
Mekan: Opera Salonu
