Bütüncül bir geri dönüşüm ağı olarak tasarlanan sistemde, üzerinde DOA logosu bulunan cam, alüminyum ve plastik içecek ambalajlarını depozito iade otomatlarına ya da manuel teslim noktalarına bırakan vatandaşlar, her bir doğru ambalaj için 1 Türk lirası teşvik ödülü kazanıyor. İade makineleri aracılığıyla gerçekleştirilen bu işlemlerin ardından hak edilen toplam bedel, kullanıcıların akıllı telefonlarındaki DOA mobil uygulamasında yer alan dijital cüzdanlarına anında aktarılıyor. Henüz ilk günleri olmasına rağmen yoğun bir katılımın gözlendiği sistemde kayıtlı kullanıcı sayısı kısa sürede 1 milyon 992 bin 6 kişiye ulaştı.
HORECA işletmeleri için kayıt süreci
Zorunlu geçiş takvimi doğrultusunda otel, restoran ve kafe (HORECA) benzeri hizmet işletmelerinin, Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden kayıt işlemlerini tamamlamaları için ekim ayının sonuna kadar süreleri bulunuyor. İşletmelerin bu tarihe kadar sisteme başvurup koordineli çalışacakları yetkilendirilmiş saha operatörlerini seçmeleri yasal bir zorunluluk taşıyor. Belirlenen takvim içinde yükümlülüklerini yerine getirmeyen ticari işletmelere ilgili mevzuatlar uyarınca idari yaptırımlar uygulanacak.
Süreci tamamlayan işletmelerde biriken DOA logolu ambalajlar, lisanslı operatörler tarafından düzenli periyotlarla toplanarak geri dönüşüm zincirine aktarılıyor. Bu döngüye katkı sunan ticari işletmelere de teslim ettikleri her ambalaj başına 20 kuruş teşvik primi ödeniyor. Sistemin lojistik, taşıma ve doğrulama gibi tüm evreleri dijital yazılımlar üzerinden anlık ve şeffaf bir şekilde izlenebiliyor.
Ekonomiye yıllık 30 milyar liralık dev katkı hedefleniyor
DOA sistemi, Türkiye genelinde her sene piyasaya sürülen ortalama 25 milyar adet içecek ambalajının tamamını geri dönüştürmeyi vizyon ediniyor. Projenin tam kapasiteyle işletilmesiyle birlikte ülke ekonomisine her yıl 30 milyar liralık net katma değer sağlanması öngörülüyor. İlk etapta ambalajlardaki geri kazanım oranının yüzde 50 bandına çekilmesi, sistemin altyapısının oturmasıyla birlikte de bu oranının yüzde 80'e çıkarılması hedefleniyor. Çevre odaklı bu dev hamlenin, önümüzdeki 20 ila 30 yıllık süreç içerisinde yaklaşık 20 bin kişiye de yeni istihdam sahası oluşturması bekleniyor.
