Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, çocukların dijital dünyada karşı karşıya kaldığı tehlikelere dikkat çekerek yeni düzenlemenin müjdesini verdi. Günümüzde insanların odaklanma süresinin 8 saniyeye kadar düştüğünü belirten Göktaş, çocukların dikkat süresinin son 10 yılda en az %30 azaldığını vurguladı. Bu uyarılma halinin çocukların akademik başarısından arkadaşlık ilişkilerine kadar her alanı olumsuz etkilediğini ifade eden Bakan, "Tam da bu yüzden, dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi biz de çocuklarımızı korumaya yönelik sosyal medya düzenlememizi çok yakında hayata geçiriyoruz" dedi.
Taslak hazır: Sosyal ağlara ağır yükümlülükler geliyor
Meclis'e sunulacak olan kapsamlı taslak, dijital mecralarda kontrolü tamamen değiştirecek maddeler içeriyor. 15 yaş sınırının belirlenmesinde Türk Ceza Kanunu’ndaki cezai sorumluluk eşiği ve uluslararası örnekler referans alındı. Düzenleme yasalaştığında;
- Yaş doğrulama şartı: Sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaş altındaki çocuklara hizmet sunmamak için yüz tanıma veya kimlik doğrulama gibi teknik önlemler alacak.
- Ebeveyn kontrol araçları: Platformlar, velilerin kullanım süresini yönetebileceği araçlar sunmak zorunda kalacak.
- Oyunlara derecelendirme: Dijital oyunlar yaş kriterlerine göre sınıflandırılacak ve derecelendirilmeyen oyunlar erişime açılmayacak.
- Hızlı müdahale: Şikayet başvurularına en geç 48 saat içinde cevap verme zorunluluğu getirilecek.
Dijital yasaklar çözüm için yeterli mi?
Bakanlığın bu hamlesi siber zorbalık ve akran zorbalığıyla mücadelede güçlü bir devlet iradesi sergilese de, konunun "yasak" ekseninden "dijital okuryazarlık" eksenine evrilmesi şart görünüyor. Zira Bakan Göktaş'ın da belirttiği gibi, ebeveynler kendi telefonlarını çocuklarına vermeye devam ettikleri sürece yasal sınırların aşılması kaçınılmaz. Bu düzenleme sadece bir erişim engeli değil, aynı zamanda ailelerin dijital dünyada çocuklarına rehberlik etmesi için bir farkındalık çağrısı niteliği taşıyor. Bakan Göktaş'ın "Siz velilerimizden de öğretmenlerimizden de bu konuda destek istiyoruz" sözleri, meselenin sadece teknik bir engel değil, toplumsal bir eğitim seferberliği olduğunu kanıtlıyor.
Dünya örnekleri ve Türkiye'nin konumu
Türkiye'nin hazırladığı bu paket, küresel bir akımın parçası. Avustralya 16 yaş altına tam yasak getirirken; İspanya, Fransa ve Danimarka gibi ülkeler de benzer yaş sınırlarını tartışıyor. Türkiye’deki düzenlemede, kurallara uymayan platformlara ağır idari para cezaları ve bant daraltma gibi yaptırımların uygulanması bekleniyor. AK Parti Grubu tarafından yakın zamanda Meclis Başkanlığına sevk edilecek olan tasarı, dijital çağda ailenin korunması adına atılan en somut adım olarak kayıtlara geçecek.
