Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA), atık yönetimi ve geri dönüşümde devrim niteliği taşıyan yeni modelin detaylarını paylaştı. Doğal kaynakların korunması ve ambalaj atıklarının ekonomiye kazandırılmasını hedefleyen sistem, üretimden geri dönüşüm tesisine kadar olan tüm süreci dijital olarak takip edecek.
Satış noktaları iade merkezine dönüşüyor
1 Temmuz 2026 itibarıyla marketlerden otellere, restoranlardan büfelere kadar içecek satışı veya servisi yapan tüm işletmeler sistemin bir parçası olacak. Uygulama kapsamında dikkat çeken detaylar şunlar:
- Zorunlu kayıt: Ambalajlı içecek satan tüm işletmelerin dbys.gov.tr adresi üzerinden sisteme kayıt olması ve bir operatör seçmesi gerekiyor.
- Depozito iade noktaları: "DOA" logolu ürünlerin satıldığı bakkal, market, kafe ve restoranlar artık birer iade noktası haline gelecek. AVM, hastane ve havalimanları da bu ağa dahil edilebilecek.
- Ücretsiz ekipman desteği: Büyük mağazalarda Depozito İade Makinesi (DİM) kurulumu zorunlu tutulurken, küçük işletmelere el terminali, barkodlu klips ve özel toplama poşetleri operatörler tarafından ücretsiz sağlanacak.
Tüketiciler ödemelerini mobil uygulama üzerinden alacak
Vatandaşlar, üzerindeki "DOA" logosu bulunan cam, plastik ve alüminyum ambalajları iade noktalarına veya makinelerine teslim ederek depozito bedellerini geri alabilecekler. İade edilen tutarlar DOA mobil uygulaması üzerinden kullanıcı hesaplarına tanımlanacak. Bu bakiye, banka hesaplarına transfer edilebilecek, ATM'den nakit olarak çekilebilecek veya doğrudan alışverişlerde kullanılabilecek.
Ekonomiye 30 milyar liralık dev katkı
Sistem, sadece çevreyi korumakla kalmayıp işletmelere ve ülke ekonomisine de büyük avantajlar sunuyor. İşletmeler, topladıkları her ambalaj için operatörlerden teşvik bedeli alırken, artan müşteri trafiğiyle rekabet gücü elde edecek. Sistemin tam kapasiteyle çalışmasıyla birlikte, Türkiye ekonomisine doğrudan yıllık 30 milyar lira kazanç sağlanması öngörülüyor. Toplanan atıklar sayma merkezlerinde doğrulandıktan sonra geri dönüşüm tesislerinde yeniden ham maddeye dönüştürülerek sanayiye kazandırılacak.