Kameralar karşısına geçen küçük çocuklar, ileri yaşlarda kırışıklık tedavisi için önerilen "retinol kremler" ve "kolajen artırıcı serumlar" kullandıklarını anlatırken, nemlendiricileri, losyonları ve gözaltı kremlerini övüyor. Bazı kozmetik markalarının ürünleri "çocuk dostu cilt bakımı" (kid-friendly skincare) etiketiyle pazarlaması, bu tehlikeli tüketimi "masum ve eğlenceli bir öz bakım" kisvesi altında sunuyor. Uzmanlar ise çocukların cilt bakımına "takıntılı" hale gelmesine karşı uyararak, bu durumun uzun vadeli psikolojik ve fizyolojik ağır bedelleri olacağına dikkat çekiyor.
Kusursuz cilt takıntısı: Cosmeticorexia
Sosyal medyanın etkisiyle çocuklar arasında salgın gibi yayılan bu cilt bakımı takıntısı, tıp literatüründe "Cosmeticorexia" terimiyle anılıyor. Kozmetik ürünlerin aşırı, yaşa uygun olmayan ve kontrolsüz kullanımını ifade eden bu terim, "kusursuz" bir cilde sahip olma isteğinin tehlikeli bir saplantıya dönüşmesi anlamına geliyor. İngiliz Guardian gazetesinin yaptığı bir araştırma da tablonun vehametini gözler önüne seriyor. TikTok'ta paylaşılan 7 bin 600 cilt bakımı içeriğinden 400'ünün, henüz 13 yaşın altındaki çocuklar tarafından üretildiği tahmin ediliyor.
Arama motorlarına "child skincare" (çocuk cilt bakımı) yazıldığında, 10 yaşındaki çocukların çok adımlı rutinlerinin yanı sıra "benimle anaokuluna hazırlanın" başlığıyla makyaj yapan küçük çocukların videoları çıkıyor. Bu görüntülerde ebeveynlerin de çocukların yetişkin tavırları sergileyerek makyaj yapmasına yardımcı olması ve onları desteklemesi dikkat çekiyor.
"Makyajlı görünüm 'gerçek benlik' haline geliyor"
Milano Üniversitesi Dermatoloji Uzmanı Doç. Dr. Giovanni Damiani, çocuklardaki kozmetik kullanımının dermatolojik ve psikolojik etkilerine dair çarpıcı uyarılarda bulundu. İçerik üreticilerini taklit eden çocukların yetişkinliğe ulaştıklarında dış görünümleri ile gerçek halleri arasında belirgin bir uyumsuzluk yaşayacağını belirten Damiani, zihnin bu uyumsuzluğu reddederek kişinin makyajsız sokağa çıkmaktan, hatta ev içinde ailesine bile görünmekten kaçınabileceğini vurguladı. Damiani, bunun sebebini "Çünkü 'gerçek benlik' artık makyajlı görünüm olarak algılanmaya başlanmıştır." sözleriyle açıkladı. Günde 10'dan fazla kozmetik ürün kullanan bireyler üzerinde yaptıkları araştırmaya da değinen Damiani, bu kişilerde kaygı bozukluğu ve panik atak görülme olasılığının çok daha yüksek olduğunu tespit ettiklerini kaydetti.
Çocuk cildinin doğal öğrenme süreci bozuluyor
Çocukların cildinin yetişkinlerden tamamen farklı olduğunu hatırlatan Doç. Dr. Giovanni Damiani, yanlış kozmetik kullanımı yüzünden yeni dermatolojik rahatsızlıkların türeyebileceğini, ayrıca halihazırda var olan seboreik dermatit ve atopik dermatit gibi hastalıkların nüksedebileceğini söyledi. Çocukluk döneminde cildin alerjenlere, hava kirliliğine ve dış etkenlere karşı nasıl tepki vereceğini öğrenme sürecinde olduğunu belirten Damiani, cilt üst üste sürülen ürün katmanlarının bu doğal öğrenme sürecini bozduğunu aktardı.
Kozmetik ürünlerin içinde bağışıklık sistemini etkileyen düşük doz kortikosteroidler gibi güçlü aktif bileşenlerin yer alabildiğini söyleyen Damiani, bu maddelerin ciltte incelmeye, kılcal damarların belirginleşmesine ve lokal bağışıklık sisteminin işlevini yitirmesine yol açtığını belirtti. Popüler ürünlerden biri olan retinolün ise cildin koruyucu bariyerini zayıflatarak bağışıklık sistemini alerjenlere karşı çok daha duyarlı hale getirdiğini sözlerine ekledi.
Pazarlama stratejileri 2020'den beri gençleri hedef alıyor
Kozmetik firmalarının 2020 yılından itibaren pazarlama stratejilerini genç tüketicilere kaydırdığını belirten Damiani, çocukların dijital dünyadaki sorularına uzmanlar yerine "kozmetik içerik üreticilerinin" yanıt verdiğini ifade etti. Bu fenomenlerin gerçekçi olmayan bir güzellik algısı yarattığını ve bundan en çok ergenlik dönemindeki çocukların etkilendiğini vurgulayan Damiani, özgüven arayışındaki gençlerin bu sahte modelleri örnek aldığını söyledi. Bu küresel sorunla mücadele edebilmek için bilim insanları ile kozmetik şirketlerinin iş birliği yapması gerektiğini belirten uzman, ebeveynleri de çocukları konusunda çok daha dikkatli olmaya çağırdı.
