Küresel belirsizliklerin derinleştiği dönemlerde sermayenin en fazla dikkat ettiği başlıklardan biri, ticari ve yatırım kaynaklı uyuşmazlıkların hangi mekanizmalarla ve ne kadar güvenli biçimde çözülebildiği oluyor. Bu tablo, tahkim merkezlerini yalnızca hukuki bir yapı olmaktan çıkarıp doğrudan yatırım iklimini etkileyen stratejik bir unsur haline getiriyor. Resmi Gazete’de yayımlanan yeni genelge de Türkiye’nin bu alandaki kurumsal kapasitesini daha görünür hale getirirken, İstanbul’un uluslararası tahkim merkezi olma iddiasına yeni bir dayanak sundu.
Türkiye’de bir ilk olmuştu: Uluslararası anlaşma zemininde kurulan ilk tahkim merkezi
2026/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, 17 Nisan 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Genelgede, 2020’de uluslararası anlaşma zemininde İstanbul’da kurulan İİT Tahkim Merkezinin tahkim ve arabuluculuk süreçlerinde uluslararası standartlarda, etkin, hızlı ve ekonomik bir ortam sunduğu vurgulandı. Düzenleme, zaten faaliyette olan merkezin işlevini yeniden gündeme taşırken, kamu kurum ve kuruluşlarına da taraf oldukları ulusal ve uluslararası sözleşmelerde bu tahkim yolunu değerlendirme çağrısı yaptı. Genelgede ayrıca, merkezin tahkim ve alternatif uyuşmazlık çözüm hizmetlerinden yararlanılabilmesi için tarafların bu yöntemi sözleşme veya şartnamelerinde açıkça belirtmelerinin yeterli olduğu belirtildi.
Merkezin; tahkim ve arabuluculuk kuralları kapsamında müzakere, arabuluculuk ve yargılama süreçlerine sekretarya desteği sağladığı, arabulucu ve hakemlerin belirlenmesinde atama makamı olarak görev yaptığı, ayrıca tahkim uygulamalarına ilişkin eğitim ve rehberlik hizmeti sunduğu bildirildi.
İİT Tahkim Merkezi ne yapıyor?
İİT Tahkim Merkezi (OIC-AC), İstanbul merkezli bir alternatif uyuşmazlık çözüm kurumu olarak faaliyet gösteriyor. Merkezin hukuki zemini, Türkiye ile İslam Ticaret, Sanayi ve Tarım Odası (ICCIA) arasında imzalanan ev sahibi ülke anlaşması ile merkezin statüsüne dayanıyor.
Merkez; İİT üyesi olup olmadığına bakılmaksızın, tarafları gerçek veya tüzel kişi olabilen ticaret ve yatırım uyuşmazlıklarında kendisine yapılan başvuruları tahkim ve alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleriyle ele alıyor. Yapının, hizmetlerini bağımsız ve tarafsız şekilde yürüttüğü vurgulanıyor.
“Neden şimdi” sorusu: Kriz dönemlerinde hukuki öngörülebilirlik
Piyasaların dalgalandığı dönemlerde şirketler ve yatırımcılar için risk hesabı yalnızca finansman maliyetiyle sınırlı kalmıyor. Ticari ya da yatırım kaynaklı bir anlaşmazlık ortaya çıktığında, çözüm sürecinin ne kadar hızlı, öngörülebilir ve güvenilir işleyeceği de doğrudan belirleyici hale geliyor. Bu nedenle tahkim mekanizmaları, uluslararası ticarette süreklilik ve yatırım güveni tartışmalarında giderek daha merkezi bir rol üstleniyor.
İstanbul açısından ne ifade ediyor
Genelgenin Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte, İstanbul’un uluslararası uyuşmazlık çözüm merkezi olma iddiasını destekleyen kurumsal zemin daha görünür hale geldi. İİT Tahkim Merkezinin İstanbul’da konumlanması ve uluslararası anlaşmalarla hukuki dayanak kazanması, bu yapının belirli bir hukuki ve kurumsal çerçeveye oturduğunu ortaya koydu.
Bu adım, Türkiye’nin kriz ve belirsizlik dönemlerinde yatırım ortamında öngörülebilirlik üreten mekanizmaları güçlendirme arayışının bir parçası olarak değerlendirildi. Merkezin, Türkiye’de uluslararası anlaşma zeminiyle kurulan ilk tahkim merkezi olarak tanımlanması da İstanbul’un bu alandaki konumunu tüm taraflar açısından daha dikkat çekici hale getirdi.
İstanbul’un güven altyapısına yeni halka eklendi
İİT Tahkim Merkezine ilişkin Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin Resmi Gazete’de yayımlanması, İstanbul’un alternatif uyuşmazlık çözümü alanındaki kurumsal kapasitesini güçlendiren dikkat çekici bir adım oldu. Düzenleme, küresel belirsizliklerin arttığı dönemde yatırımcıların en fazla önem verdiği başlıklardan biri olan hukuki öngörülebilirlik alanında İstanbul’un elini daha da güçlendirdi.
