1. Banka hesap bilgilerini (IBAN) haksız menfaat için başkalarıyla paylaşanları ne bekliyor?
Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) nitelikli dolandırıcılık suçunu düzenleyen 158. maddesine yeni bir fıkra eklendi. Buna göre; dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak düzeyi, sadece kendisinin ya da bir başkasının banka hesabı, kredi kartı, kripto veya ödeme hizmeti sağlayıcısı nezdindeki hesap bilgilerini başkasına vermekle sınırlı kalmışsa, bu kişilere verilecek ceza yarı oranında indirilecek.
2. "IBAN mağduriyeti" düzenlemesinde geçiş süreci nasıl işleyecek?
Düzenleme yürürlüğe girmeden önce dolandırıcılıktan ceza almış ve dosyası istinaf aşamasında olan sanıkların dosyaları, bozma kararı verilerek ilk derece mahkemelerine geri gönderilecek. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'ndaki dosyalar da aynı usulle ilk derece mahkemelerine iletilecek.
Dosyası infaz aşamasında olan ve daha önce etkin pişmanlıktan yararlanmamış hükümlüler ise mahkemenin ihtarı üzerine 6 ay içinde mağdurun tüm zararını karşıladıkları takdirde, TCK'nin 168. maddesindeki ceza indiriminden faydalanabilecek. Bu süre zarfında zarar tamamen ödenene kadar infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemeyecek. Bu kurallar, kanun yürürlüğe girdikten sonra kesinleşen eski dosyalar için de geçerli olacak.
3. Miktarı sözleşmeyle belirlenmemiş borçların faizi nasıl hesaplanacak?
Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da değişiklik yapıldı. Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu uyarınca faiz ödenmesi gereken ancak miktarı sözleşmede yazmayan durumlarda faiz oranı; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) önceki yılın 31 Aralık tarihindeki reeskont oranının yüzde 80'i üzerinden yıllık olarak hesaplanacak. 30 Haziran'daki güncel reeskont oranı, bir önceki yıl sonuna göre 5 puan veya daha fazla değişiklik gösterirse, yılın ikinci yarısı için bu yeni oranın yüzde 80'i temel alınacak.
4. Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim ve sınav süreçleri nasıl yürütülecek?
Hakim ve savcı yardımcılarına; anayasa, insan hakları, ceza, özel hukuk, idare ve vergi hukukunun yanı sıra duruşma yönetimi, gerekçeli karar yazımı, adalet yönetimi ve kişisel gelişim gibi pratik alanlarda da eğitimler verilecek. Bu konulardan yapılacak yazılı sınavlar 100 tam puan üzerinden değerlendirilecek ve sonuçlar Türkiye Adalet Akademisi'ne teslim edilecek.
Sözlü sınavda ise adayların mesleki bilgisi, hukuki meseleleri kavrama yeteneği, temsil kabiliyeti, Türkçe kullanımı ve genel kültür düzeyleri ölçülecek. Ayrıca, hukuki bilgiyle çözülmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvuran hakim ve savcılara uyarma cezası verilecek.
5. Genetik inceleme sonuçları nasıl saklanacak ve imha edilecek?
Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca genetik inceleme verileri, kimlik bilgilerinden tamamen arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek ve dosyaya delil olarak eklenecek. Takipsizlik kararının kesinleşmesi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararlarının kesinleşmesi halinde veriler derhal yok edilecek. Diğer tüm durumlarda ise kararın kesinleşmesinden 20 yıl sonra savcı huzurunda imha edilerek tutanak altına alınacak.
Kişiler, verilerin saklanma amacı ortadan kalktığında silinmesi için mahkemeye başvurabilecek. Bu sisteme kayıtlı veriler sadece devam eden bir soruşturma veya kovuşturmada maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla mahkeme, hakim veya savcı kararıyla kullanılabilecek. Bu kararlara karşı itiraz yolları açık olacak.
6. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) hangi cezalar için uygulanabilecek?
Yargılama sonucunda sanığa verilen ceza 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise HAGB kararı verilebilecek. Bunun için sanığın daha önce kasıtlı bir suç işlememiş olması, mahkemede yeniden suç işlemeyeceğine dair olumlu kanaat ulaştırması ve suçtan doğan zararı tamamen karşılaması gerekecek. HAGB uygulanan dosyalarda hapis cezası ertelenemeyecek ve seçenek yaptırımlara dönüştürülemeyecek. Kararın ardından sanık 5 yıl denetim süresine tabi tutulacak ve bu süre içinde tekrar HAGB kararı alamayacak.
7. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) hangi suçlarda kesinlikle uygulanamayacak?
HAGB hükümleri; işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlilerinin görevi sırasında işlediği ve Anayasa'nın 17. maddesi kapsamında "kötü muamele" olarak nitelendirilebilecek hiçbir suçta uygulanamayacak.
8. Hukuk mahkemelerindeki duruşmalar arası sürelerde sınır olacak mı?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki yeni düzenlemeyle duruşmalar arasındaki süre 3 ayı aşamayacak. Sadece bilirkişi incelemesinin gecikmesi veya istinabe yoluyla yürütülen işlemler gibi zorunlu durumlarda hakim gerekçesini açıklayarak bu süreyi uzatabilecek. Duruşmaya ses ve görüntü nakli yoluyla (uzaktan) katılanlar için; ikrar, yemin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, feragat, kabul ve sulh durumları hariç olmak üzere elle imza şartı aranmayacak. Bu madde, kanunun yayımından 3 ay sonra yürürlüğe girecek.
9. Maddi tazminatlarda kanuni faiz başlangıcı hangi tarihe göre belirlenecek?
Çalışma gücü kaybı veya destekten yoksun kalma durumlarında hesaplanan tazminatlarda faiz başlangıcı ikiye ayrılacak: Zarar görenin veya vefat eden destek kişinin kazancının net olarak bilindiği döneme ait tazminat toplamına haksız fiilin veya kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren faiz işletilecek. Kazancın tam olarak bilinemediği döneme ait hesaplanan tazminata ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz uygulanacak. Ayrıca yargılama öncesinde ödenen bedeller, ödeme tarihindeki değere göre oransal olarak tazminattan mahsup edilecek.
10. Danıştay yapısına ilişkin süre uzatımı neyi kapsıyor?
Danıştay Kanunu'nda yapılan değişiklikle, Danıştay'daki daire sayısının 10'a düşürülmesine yönelik daha önce belirlenen ve 23 Temmuz 2026'da dolacak olan yasal süre 4 yıl daha uzatıldı. Bu doğrultuda, daire sayısının azaltılmayacak olması sebebiyle boşalan her iki üyelikten sadece biri için üye seçilmesi uygulamasından da 23 Temmuz 2030 tarihine kadar vazgeçilmiş oldu.
