Asrın felaketi olarak adlandırılan Kahramanmaraş merkezli depremlerin üzerinden 3 yıl geçti. Türkiye, 6 Şubat 2023’te saat 04.17'de Pazarcık’ta 7,7; saat 13.24'te ise Elbistan’da meydana gelen 7,6 büyüklüğündeki depremlerle sarsıldı.
120 bin kilometrekarelik alanda 14 milyon vatandaşı etkileyen afet; 11 il, 124 ilçe ve 6 bin 929 köy ile mahallede ağır yıkıma neden oldu. Felakette 53 bin 537 kişi hayatını kaybetti, 107 bin 213 kişi yaralandı.
7 günlük milli yas ve OHAL ilanıyla devletin tüm imkanları seferber edilirken, 39 bin enkazın 26 bin 32'sinde aktif arama kurtarma faaliyeti yürütüldü. Sahada 11 bin 488'i uluslararası olmak üzere toplam 650 bin personel görev yaptı. 20 bin araç, 141 helikopter, 182 uçak ve 23 gemi bölgeye ulaştırıldı.
Lojistik seferberlik ve tahliye operasyonu
Hava araçlarıyla yapılan 17 bin 500 sorti ile sıhhi tahliye ve malzeme nakli gerçekleştirildi. THY, 13 bin 701 seferle 2 milyondan fazla yolcu ve 32 bin 770 ton yardım taşıdı. AFAD koordinasyonunda 3 milyon 549 bin 443 afetzede bölgeden tahliye edildi.
Yerli İHA’lar koordinasyon için bölgeyi tararken, Göktürk uydusu yıkımın haritasını çıkardı. TSK, 40 binden fazla personel ve 29 arama kurtarma köpeğiyle 327 kişiyi enkazdan sağ çıkardı. Adana İncirlik üzerinden 300'den fazla köye ve 32 ilçeye yardım ulaştırıldı.
Türkiye'nin uluslararası yardımı da içeren 4. seviye alarm verdiği deprem sonrası 93 ülkeden arama kurtarma ekipleri bölgede çalışmalara katıldı.
Geçici barınma ve sağlık hizmetleri
Bölgede kurulan 350 çadır kentte 1 milyon çadır sevk edilerek 2,5 milyon kişiye barınma sağlandı. KYK ve MEB yurtlarında 1 milyon 188 bin 218 afetzede misafir edildi. Kurulan 428 konteyner kentte ise 220 bin konteynerde 707 bin kişi ağırlandı.
TCG Bayraktar ve TCG Sancaktar gemileri hastane hizmeti verirken, TCG İskenderun gemisi yaralı tahliyesini gerçekleştirdi. Bölgede 9,5 milyon paket kumanya ve günlük 160 bin sıcak yemek sunuldu. 112 sahra mutfağı ve 49 sahra fırını ile 7,2 milyon vatandaşa sıcak yemek verildi.
Eğitim ve altyapı yatırımları
Eğitim için 13 bin 321 derslik inşasına 72 milyar lira, güçlendirmeye ise 6,9 milyar lira harcandı. Üniversiteler için 5,1 milyar lira ayrıldı. TSK tarafından 251 Mehmetçik Okulu açıldı ve askeri fabrikalarda 24 saat esasına göre çadır ile konteyner üretimi yapıldı.
Ulaşım ve enerji altyapısı için milyarlarca liralık kaynak aktarılırken, elektrik şebekeleri için 51,1 milyar lira harcandı. Demir yollarının onarımı için 2027'ye kadar 31,5 milyar liralık planlama yapıldı. Karayolları ve şehir içi yolların onarımı için ise yaklaşık 68 milyar lira yatırım yapıldı.
Asrın felaketinden asrın inşasına: 455 bin konut
Merkezi yönetim bütçesinden 2025 sonu itibarıyla toplam 3,6 trilyon lira kaynak aktarıldı. Yapılan kura törenleriyle 433 bin 667 konut ve 21 bin 690 iş yerinin hak sahipleri belirlendi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın katılımıyla 455 bininci konutun anahtarı teslim edildi.
Bölgede saatte 23, günde ortalama 550 konut üretim hızına ulaşıldı. Kırsal kalkınma için 4 bin 333 köyde 63 bin köy evi ve 11 ilde 43 bin yeni dükkan inşa edildi. Sanayi ve istihdam için 60 bin 582 kişi kurslardan faydalandırıldı ve toplam 17,6 milyar liralık kaynak sanayicilere sunuldu.
