Sistemin ikinci aşaması olan ulusal entegrasyon dönemiyle birlikte, vatandaşlar artık iade ettikleri her plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajı karşılığında 1 TL teşvik bedeli kazanacak. Bugün itibarıyla Türkiye genelinde 2 binin üzerinde DOA iade makinesi vatandaşların kullanımına sunuldu. Makine sayısının her geçen gün artırılması; mahalle, semt ve köy bazında tamamen yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Daha önce Şubat 2025'te Sakarya'da pilot olarak başlayan ve Temmuz 2025'te "7 Bölge 7 İl" sloganıyla genişletilen ilk aşamada 0,25 TL olan teşvik bedeli, bugünden itibaren 1 TL'ye yükseltilmiş oldu.
Ticari işletmeler ve HOREKA sektörü de sisteme dahil oluyor
Bugün itibarıyla sadece vatandaşlar değil; market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ile HOREKA (otel, restoran ve kafe) işletmeleri de DOA sistemine geçiş yapıyor. Bu işletmeler, bünyelerinde biriken DOA logolu içecek ambalajlarını çöpe atmak yerine seçtikleri saha operatörlerine teslim ederek hem geri dönüşüme katkı sağlayacak hem de ambalaj başına 20 kuruş teşvik bedeli alacak.
Sistemin üçüncü ve son aşamasında ise tam yaygınlaşma dönemine geçilecek. Ülke genelinde makinelere erişim maksimum seviyeye çıkarılarak depozito iadesi vatandaşların günlük hayatının ayrılmaz bir parçası haline getirilecek.
DOA sistemine iade nasıl yapılır?
Depozito Yönetim Sistemi, tamamen dijital ve modern bir altyapıyla cep telefonlarına yüklenen DOA uygulaması ile entegre çalışacak. İade süreci şu adımlarla gerçekleştirilecek:
- Makinelere bırakma: Üzerinde DOA logosu bulunan plastik, cam şişeler ve alüminyum ambalajlar, DOA iade makinelerine bırakılacak.
- Dijital cüzdanda birikim: Vatandaşlar, cep telefonlarındaki DOA uygulamasından QR kod okutarak iade ettikleri ambalajların bedelini dijital cüzdanlarında anında görebilecek.
- Parayı kullanma seçenekleri: Cüzdanda biriken tutarlar banka hesaplarına havale edilebilecek, ATM'lerden nakit olarak çekilebilecek veya anlaşmalı iş yerlerinde alışverişlerde harcanabilecek.
Yıllık 30 milyar TL ekonomik kazanç ve çevreye dev katkı
Her yıl ortalama 25 milyar ambalajın toplanmasının hedeflendiği bu dev ekosistem, Türkiye'ye hem ekonomik hem de çevresel anlamda çok büyük kazanımlar sunacak:
- Ekonomik güç: Geri dönüşümle sağlanan ham madde katkısı sayesinde Türkiye ekonomisine yıllık 30 milyar TL katkı sağlanacak. Teknoloji transferi ve yerli üretim desteklenecek, kayıt dışı üretimin önüne geçilecek.
- Çevre ve deniz temizliği: Plastiklerin doğaya karışması engellenecek ve özellikle denizlerdeki plastik kirliliği ciddi oranda azaltılacak. Ham madde yerine geri dönüşüm malzemesi kullanılarak enerji ve emisyondan büyük tasarruf sağlanacak.
- Yerel yönetimlere destek: Belediyelerin ve yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyetleri düşecek, düzenli depolama sahalarında alandan çok büyük oranda tasarruf elde edilecek.
