Nijerya yönetimi, Türk tersanelerini yalnızca ülkenin gemi ihtiyacını karşılayacak tedarikçiler olarak değil, yerel üretim kapasitesinin geliştirilmesine katkı sağlayacak uzun vadeli ortaklar olarak konumlandırmayı hedefliyor. DAMISE firmasının teknoloji sağlayıcılığında ve Nijerya-Türkiye İş Konseyi iş birliğiyle gerçekleştirilen üst düzey temaslarda ortak üretim, teknoloji transferi, filo modernizasyonu ve finansman modelleri ön plana çıktı.
Nijerya Deniz ve Mavi Ekonomi Bakanlığı, ülkenin 853 kilometrelik sahil şeridine ve 10 bin kilometreyi aşan iç su yolu ağına dikkat çekerek Türk tersanelerine çağrıda bulundu. Yapılan açıklamada, Nijerya'nın sadece bir pazar değil, Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Alanı kapsamında tüm kıtaya erişim sağlayacak bir üretim üssü olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Gemi satışından yerel üretim ortaklığına geçiş
Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye'nin gemi ihracatı 2018 yılında 900 milyon dolar seviyesindeyken 2025'te 3 milyar dolara yükseldi ve Türkiye dünya sıralamasında 28'incilikten 10'unculuğa tırmandı. Aynı dönemde Nijerya'nın gemi ithalatının 3,4 milyar dolardan 500 milyon dolara gerilemesi, ülkede ithalat yerine yerel üretim ve teknik kapasiteyi geliştirme arayışını öne çıkardı.
Nijerya Cumhurbaşkanı Ahmet Tinubu'nun bu yıl Türkiye'ye gerçekleştirdiği ziyaretin ardından ivme kazanan ticari ilişkiler; özel amaçlı gemiler, feribotlar, bakım-onarım ve denizcilik altyapılarını kapsayan geniş bir ortaklık modeline dönüştü. Nijerya İç Su Yolları İdaresi de Türk tersanelerini ülkenin 3 bin kilometrelik seyre elverişli iç su yolu ağında kullanılacak gemiler ve terminal projeleri için ortaklığa davet etti.
Türkiye'nin 85 aktif tersanesi, 2 bin 270'i aşkın gemiden oluşan filosu ve güçlü denizcilik eğitimi altyapısı, iş birliğinin sadece üretimle sınırlı kalmayıp mühendislik ve teknoloji transferi alanlarına da yayılmasına imkan tanıyor.
Nijerya, Batı Afrika'ya açılan üretim merkezi olacak
Nijerya'da kurulması planlanan üretim ve bakım kapasitesinin tüm Batı Afrika pazarına hizmet vermesi öngörülüyor. Yerli üretimi destekleyen Nijerya Kabotaj Yasası da Türk şirketleri için yerel ortaklıkları teşvik eden en önemli unsurlar arasında yer alıyor. Türk firmalarının pazarda doğrudan ihracat yerine yerel firmalarla ortak üretim, bakım ve işletme modelleri kurması daha kalıcı bir yapı vaat ediyor.
Kısa vadede balıkçılık gemileri, offshore destek gemileri, filo yenileme ve iç su yolu taşımacılığı ana iş birliği alanlarını oluştururken; uzun vadede yeşil dönüşüm, karbonsuzlaşma ve ortak finansman modelleri hedefleniyor.
Bu kapsamda Türk tersanelerinin yetkinlikleri ile Nijerya'nın filo ihtiyaçlarının eşleştirileceği ilk görüşme 30 Temmuz'da, finansman ve iş gücü kapasitesine ilişkin oturum ise 5 Ağustos'ta gerçekleştirilecek. Takvimin sonunda "2027 Denizcilik İş Birliği Yol Haritası" çerçevesinin kamuoyuna açıklanması bekleniyor.
