Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), son günlerde uluslararası kamuoyunda endişe yaratan Hantavirüs vakalarıyla ilgili bir bilgilendirme toplantısı gerçekleştirdi. Güney Amerika'dan yola çıkan ve Afrika'nın batısındaki Cabo Verde'ye giden bir yolcu gemisinde patlak veren vakaların ardından, virüsün kıtalararası yayılım riski masaya yatırıldı.
Vaka sayısı artıyor: İnsandan insana bulaşma şüphesi
DSÖ tarafından yapılan son açıklamada, gemi seyahatiyle bağlantılı olarak tespit edilen kesinleşmiş vaka sayısının 7’ye yükseldiği bildirildi. Bu salgını diğerlerinden ayıran en kritik nokta ise virüsün insandan insana bulaşma ihtimali üzerinde durulmasıdır. Normal şartlarda kemirgenlerden insanlara geçen bu virüsün, mevcut vakalarda insandan insana geçtiğine dair güçlü emareler bulunması, araştırmaların bu yöne kaymasına neden oldu.
Hantavirüs nedir ve nasıl bulaşır?
Hantavirüsler, aslında kemirgenler tarafından taşınan ve insanlarda ciddi sağlık sorunlarına, hatta ölüme yol açabilen zoonotik bir virüs grubudur. İnsanlar genellikle enfekte kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya tükürüğüyle temas ederek enfekte olmaktadır. Bu atıkların kurumuş tozlarının solunması en yaygın bulaşma yolu olarak bilinirken, nadiren de olsa kemirgen ısırıklarıyla bulaşma vakaları görülebilmektedir. Virüsün öldürücülük oranı bölgelere göre farklı karakterler göstermektedir, Asya ve Avrupa'da ölüm oranı %1-15 arasındayken, Amerika kıtasında bu oran %50'ye kadar çıkabilmektedir.
Grip mi Hantavirüs mü? İşte ilk belirtiler
Hantavirüs enfeksiyonunun erken teşhisi, belirtilerin Kovid-19, grip veya dang humması gibi hastalıklarla benzerlik göstermesi nedeniyle oldukça zordur. Maruziyetten 1 ila 6 hafta sonra başlayan semptomlar arasında şiddetli ateş, baş ağrısı, yaygın kas ve karın ağrıları ile mide bulantısı ve kusma yer almaktadır. İlerleyen aşamalarda ise hastalık akciğerlerde sıvı birikmesi ve ciddi solunum yetmezliği ile hayati risk oluşturmaktadır.
Bölgelere göre değişen tehlikeler: HCPS ve HFRS
Virüs, etkilediği coğrafyaya göre vücutta farklı tahribatlara neden olmaktadır. Amerika kıtasında görülen türler, doğrudan akciğer ve kalbi hedef alan Hantavirüs Kardiyopulmoner Sendromuna (HCPS) yol açarken, Avrupa ve Asya'daki türler genellikle böbrek fonksiyonlarını bozan Böbrek Sendromlu Hemorajik Ateşe (HFRS) neden olmaktadır. Özellikle Güney Amerika kökenli Andes virüsü, sınırlı da olsa insandan insana bulaştığı belgelenmiş tek hantavirüs türü olarak büyük risk taşımaktadır.
Tedavisi var mı? DSÖ'den kritik uyarı
DSÖ, şu an için virüsün genetik yapısını çözmek adına genom dizileme çalışmalarının aralıksız sürdüğünü bildirdi. Mevcut tıbbi literatürde Hantavirüs hastalıklarını tamamen iyileştiren spesifik bir tedavi veya ilaç bulunmamaktadır. Ancak uzmanlar, belirtilerin başladığı erken dönemde yapılan yoğun tıbbi destek bakımının, hastaların hayatta kalma şansını ciddi oranda artırdığını vurgulamaktadır. Özellikle liman kentlerinde ve gemi seyahatlerinde hijyen kurallarına azami dikkat edilmesi gerektiği belirtilmektedir.
