Türkiye'nin Abuja Büyükelçisi Mehmet Poro, Tinubu'nun 27 Ocak'ta Türkiye'ye gerçekleştirdiği ziyaretin ardından Türkiye-Nijerya ilişkilerindeki son gelişmeleri AA muhabirine değerlendirdi.
İki ülke arasındaki ilişkilerin köklü bir geçmişe dayandığını anlatan Poroy, temasların 16. yüzyılda Osmanlı Devleti ile Kanem-Bornu Sultanlığı arasında kurulan ilişkilere kadar uzandığını söyledi.
Poroy, 19. yüzyıl sonunda Lagos'taki ilk caminin açılışına Sultan II. Abdülhamit'in temsilci göndermesinin ve Nijerya'nın bağımsızlığının hemen ardından Türkiye'nin burada büyükelçilik açmasının, bu ülkeye verilen önemin göstergesi olduğunu vurguladı.
9 yıl aradan sonra ilk ziyaret
Nijerya'yı önemli ve stratejik bir ortak olarak gördüklerini dile getiren Poroy, Tinubu'nun ziyaretinin, Nijerya'dan Türkiye'ye Cumhurbaşkanı düzeyinde 9 yıl aradan sonra yapılan ilk ziyaret ve Tinubu'nun Türkiye'ye ilk gelişi olması bakımından ayrı bir anlam taşıdığını ifade etti.
Tinubu'nun Ankara'ya gerçekleştirdiği ziyaretin iki ülke ilişkilerine yeni bir ivme kazandırdığına değinen Poroy, "Önümüzdeki dönemde güvenlik iş birliği ve ticaretin artırılması en çok öne çıkacak başlıklar olacak." ifadesini kullandı.
Poroy, ziyaretin iki ülkenin ilişkilerini birçok alanda daha ileri taşıma yönündeki güçlü iradesini ortaya koyduğunun altını çizerek, "Nijerya tarafının bu iradesini, Cumhurbaşkanı Tinubu'ya eşlik eden resmi heyetin güvenlik alanı başta olmak üzere birçok bakan ve bürokrasi içerisinde önde gelen isimlerden oluşmasından da görebiliriz." diye konuştu.
Türkiye ve Nijerya'nın kendi bölgelerinde güçlü ve yeri geldiğinde oyun değiştirici rol oynayan iki ülke olduğuna işaret eden Poroy, şunları kaydetti:
"Nijerya'yı stratejik ortak olarak görüyoruz. Siyasi ilişkilerimiz son beş ay içerisinde Dışişleri Bakanı'mızın Nijeryalı mevkidaşıyla hem New York'ta görüşmesi hem de 26 Ocak'ta ülkemizde ağırlaması, ayrıca diğer bakanlarımızın da ülkemizde düzenlenen etkinlikler vesilesiyle Nijeryalı bakanlarla görüşmeleri sayesinde yoğun bir dönemden geçiyor."
Dokuz anlaşma imzalandı
Ziyaret kapsamında güvenlik, eğitim ve ticaret başta olmak üzere dokuz anlaşma ve mutabakat muhtırasının imzalandığını aktaran Poroy, bu metinlerin süratle hayata geçirilmesi konusunda iki tarafta da ortak bir istek bulunduğunu ifade etti.
Nijerya'nın özellikle güvenlik ve terörle mücadele alanında yoğun bir ihtiyaç içinde olduğuna dikkati çeken Poroy, Türkiye'nin bu alanda sahip olduğu tecrübe ve imkanları paylaşmaya hazır olduğunu vurguladı.
Poroy, "Nijerya, Boko Haram ve ISWAP başta olmak üzere terör örgütleriyle mücadele ediyor. Biz de yıllarca çeşitli terör örgütleriyle mücadele etmiş bir ülke olarak tecrübemizi ve kabiliyetlerimizi aktarmak istiyoruz." ifadelerini kullandı.
Nijerya Savunma Bakanı Orgeneral Christopher Musa'nın, Ankara temasları kapsamında savunma sanayi tesislerini ziyaret ettiğini anımsatan Poroy, savunma ve askeri işbirliğinde daha yakın bir döneme girildiğini belirtti.
5 milyar dolarlık ticaret hedefi
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2021'de Nijerya'ya gerçekleştirdiği ziyarette belirlenen 5 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefinin teyit edildiğini bildiren Poroy, bu hedefe ulaşmak için ilgili bakanlar arasında ayrıntılı görüşmeler yapıldığını dile getirdi.
Poroy, Ekonomi ve Ticaret Ortak Komitesi'ni (JETCO) tesis eden Ortak Bildiri'nin imzalanmasının önemli bir adım olduğuna işaret ederek, "JETCO'nun işlerlik kazanmasıyla ticaretimizin ve karşılıklı yatırımlarımızın önündeki engeller kurumsal düzeyde ele alınarak çözülebilecek." dedi.
Halen yaklaşık 1 milyar dolar seviyesinde bulunan ikili ticaret hacminin potansiyeli yansıtmadığına değinen Poroy, Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması ile Yatırımların Teşviki ve Korunması Anlaşması'nın yürürlüğe girmesinin yatırımları olumlu etkileyeceğini söyledi.
Vize konusunun ticaret açısından öneminin altını çizen Poroy, Nijeryalı iş insanları için Türkiye vizesinin kolaylaştırıldığını, Nijerya makamlarıyla da Türk vatandaşlarına yönelik kolaylıklar konusunda temasların sürdüğünü aktardı.
Eğitim ve diplomasi alanında iş birliği
Büyükelçi Poroy, ziyaret sırasında eğitim alanında üç ayrı anlaşma imzalandığını anımsatarak, Türkiye'de yaklaşık 3 bin 500 Nijeryalı öğrencinin eğitim gördüğünü ve bu öğrencilerin iki ülke arasındaki dostluk ilişkilerine katkı sağladığını vurguladı.
Dışişleri Bakanlığı Diplomasi Akademisi ile Nijerya Dışişleri Akademisi arasında imzalanan anlaşmayla Nijeryalı diplomatların Türkiye'deki eğitim programlarına katılımının kolaylaşacağını kaydeden Poroy, bunun ilişkilerin geleceğine yönelik önemli bir yatırım olduğunu belirtti.
Enerji, madencilik ve altyapıda potansiyel
Poroy, 2021 yılında enerji, madencilik ve hidrokarbonlar alanında imzalanan mutabakat zabıtlarının işbirliğinin hukuki zeminini oluşturduğunu hatırlatarak, bu alanlarda kurulan çalışma gruplarının somut projeler üzerinde çalıştığını anlattı.
Özellikle katı mineraller açısından zengin olan Nijerya'nın madenlerin ülke içinde işlenmesine önem verdiğini ifade eden Poroy, Türkiye'nin bu alandaki tecrübesini paylaşabileceğini söyledi.
Poroy, enerji alanında elektrik üretimi ve dağıtımı konularında ciddi bir işbirliği potansiyeli bulunduğuna işaret ederek, petrol ve doğal gaz alanında faaliyet gösteren Türk firmalarının da Nijerya'ya ilgisinin sürdüğünü aktardı.
Türk firmalarının Nijerya'da çok sayıda altyapı ve ulaştırma projesi yürüttüğünü hatırlatan Poroy, daha büyük çaplı projelere yönelik temasların devam ettiğini bildirdi.
